Vermogens(winst)belasting: dé oplossing voor de tax shift?

In geen enkel ander land is de belastingdruk op arbeid zo hoog als in België. “Wil het sociaal overleg echt een kans maken, dan moet er een tax shift komen.”  De kranten staan er bol van. De belastingdruk op arbeid moet verschuiven naar lasten op o.a. vermogen.  In het debat over de invoering van een belasting op het vermogen, krijgt een vermogenswinstbelasting het meest gehoor. Maar wat wordt hiermee bedoeld?

Tax shift
Er zijn meerdere manieren om zo’n tax shift door te voeren. Je kan bijvoorbeeld de consumptie meer gaan belasten, door de bijvoorbeeld de btw te verhogen. Verder  kan ons land meer doen om ecofiscaliteit te belasten, want ook daar scoren we nu nog erg slecht. Je kan bijvoorbeeld plastic wegwerpverpakkingen zwaarder gaan taxeren, of PET-flessen en andere niet-recycleerbare producten. Rapporten tonen aan dat België inzake BTW en, vooral, inzake milieutaksen wél (ver) onder het Europees gemiddelde zit.

Vermogens(winst)belasting
Bij de vermogensbelasting wordt er belasting geheven op het globale vermogen van iemand, bij de vermogenswinstbelasting gaat het om een belasting op het rendement, de opbrengst van een vermogen. Een vermogensbelasting bestaat niet in België, maar de vermogenswinstbelasting bestaat wel al. Is België dan een belastingparadijs voor de rijken? Meerdere recente studies, onder andere van de Europese Gemeenschap en de Oeso, komen tot de conclusie dat België in Europees verband hoog geklasseerd staat inzake belastingen op (inkomsten uit) vermogen. Vermogen is immers gestold inkomen dat al belast werd. Vermogensbelasting wordt vandaag immers al impliciet geïnd via o.a. onroerende voorheffing, successie- en schenkingsrechten. Er zijn dus niet zoveel mogelijkheden meer om vermogens of vermogenswinsten bijkomend te belasten. Enkel de meerwaarden op de niet-speculatieve verkoop van aandelen en van de eigen woning worden in ons land niet belast.


Is een vermogensbelasting überhaupt haalbaar?
Op korte termijn in alle geval niet. Een vermogensbelasting vergt immers kennis over de vermogens, het vermogenskadaster dus. Dat is er vandaag niet. Voor vele vormen van vermogen kan men dat gaan aanleggen, maar niet van vandaag op morgen.

Vervolgens is de waardering het grote probleem voor een vermogensbelasting. Hoe moet men ondernemingen waarderen, hoe zal men kunstwerken waarderen, zelfs onroerende goederen? Voor een vermogenswinstbelasting stelt zich een ander probleem: om de winst te kennen moet men, naast een verkoopprijs, uiteraard ook een aankoopprijs kennen. Voor toekomstige aankopen valt dat te regelen, maar hoe moet men bijvoorbeeld de aankoopdatum en de aankoopprijs kennen van effecten die vroeger aan toonder werden aangehouden? Van kunstwerken, die misschien al van generatie op generatie zijn overgedragen?
Of een vermogensbelasting veel op levert voor de staatskas, hangt dan ook nog af van de kosten om het vermogenskadaster op te maken, bij te houden, en alle betwistingen rond waardering af te handelen. Het is niet voor niets dat zovele landen dat al hebben geprobeerd en terug afgeschaft.

Wat zijn de gevaren?
In een periode van ongeveer een nulrente na inflatie kan men moeilijk beweren dat de appetijt voor risicokapitaal hoog is. Ondernemen en investeren in aandelen houdt onmiskenbaar een risico in. Als de maximale opbrengst afneemt door, bijvoorbeeld, vermogensbelasting, zal dit negatief spelen in die afweging. Het kan er moeilijk toe leiden dat er meer zal ondernomen worden, of meer zal geïnvesteerd worden in risicokapitaal. Als je vermogens gaat overbelasten, riskeer je de vermogende mensen uit België weg te jagen
Een ander aspect is dat men bij zowel vermogens- als vermogenswinstbelasting moeilijk om minderwaarden heen kan. Wie al in dalende lijn zit, zal met een vermogensbelasting helemaal in de dieperik geduwd worden. Bovendien is er in sommige gevallen het probleem dat het vermogen 'vast' zit, bijvoorbeeld in kunst of  in onroerend goed. Bij vermogenswinstbelasting kan iemand in een bepaald jaar winnen en verliezen. Moeten verrekeningen dan mogelijk zijn? Wat met minderwaarden die de meerwaarden voorafgaan, wat met overdracht van minwaarden? Wat met minwaarden zonder meewaarden?


Conclusie
Een fiscale hervorming is nodig en aangekondigd. Op voorwaarde dat de invoering van een vermogenswinstbelasting in een tax shift-verhaal kadert en de lasten op arbeid tempert, zal welicht elke belastingplichtige het nut van deze maatregel beamen. Echter moeten we ons geen illusies maken. Ook met een vermogenswinstbelasting zullen we langer moeten werken. 

Fiilp Verbeke
Accountant & belastingconsulent

5 Professional Resolutions You Should Make (and Keep) This Year

The final month of the year is upon us, and it's time to start thinking about the resolutions you'll make (and ideally keep) in the coming year. Of course, there are those standard resolutions…

Read more